Konwencja Praw Dziecka

   

KONWENCJA PRAW DZIECKA

Po raz pierwszy prawa dzieci ujęto w Deklaracji Genewskiej 1924 r., natomiast pełny ich zbiór został zapisany w Konwencji o prawach dziecka przygotowanej przez Organizacje Narodów Zjednoczonych w 1989 r. Prawa zawarte w Konwencji można podzielić na :

  • prawa osobiste - to te, które przysługują każdemu człowiekowi dlatego właśnie, że jest człowiekiem. Nikt ich ludziom nie daje i nikt ich nie może odebrać.
  • prawa socjalne - to prawa, które są wynikiem umowy miedzy obywatelem a państwem.
  • prawa polityczne - pełne prawa polityczne przysługują po ukończeniu 18 lat, jednak Konwencja przyznaje dzieciom prawo do stowarzyszania sie w organizacjach i klubach.

W Konwencji nie zapomniano o prawach specjalnych:

  • dla dzieci należących do mniejszości narodowych - maja one prawo do uczenia sie ojczystego języka, religii, własnej kultury.
  • dla dzieci sprawnych inaczej istnieje prawo do szczególnej opieki lekarskiej i możliwie najlepszych warunków życia i nauki.
  • dla sierot istnieje prawo do innej, zastępczej rodziny lub opieki państwa. dla dzieci, którym zdarzyło sie popełnić przestępstwo istnieje prawo łagodniejszego traktowania niż dorosłych przestępców.

PRAWO DO ZYCIA I ROZWOJU
Prawo do życia jest najbardziej podstawowym prawem każdego człowieka. Nikt nikogo nie może życia pozbawić. Państwo musi zadbać o to, żeby ludzie czuli sie bezpiecznie. Państwo ma także obowiązek  zapewnić jak najlepszy rozwój dzieci. Prawo do rozwoju nie oznacza jedynie rozwoju fizycznego ale tez psychiczny, intelektualny. Państwo musi zadbać  o odpowiednią  ilość szkół  i zagwarantować możliwość  zdobycia wykształcenia  każdemu.  
 
PRAWO DO WYCHOWANIA W RODZINIE
Dziecka nie wolno rodzicom zabrać. W Polsce tylko sąd może zadecydować o odebraniu dziecka rodzicom - dzieje sie tak w wyjątkowych sytuacjach, kiedy rodzice nie chcą lub nie mogą opiekować sie dzieckiem; źle je traktują, nie interesują sie jego potrzebami, nie lecza gdy jest chore, głodzą. Takim zaniedbanym dzieckiem ma obowiązek  zaopiekować  się  państwo.
 
PRAWO DO NAZWISKA
W Polsce każdy ma prawo do nazwiska i obywatelstwa. Każde dziecko po urodzeniu musi być zarejestrowane w Urzędzie Stanu Cywilnego. Nazwisko, imię, obywatelstwo oraz pochodzenie są elementami tożsamości człowieka, która jest chroniona przez prawo.
 
PRAWO DO SWOBODY MYSLI, SUMIENIA I WYZNANIA
Człowiek ma pełne prawo wyboru co chce myśleć i w kogo chce wierzyć. Każdy ma prawo do szacunku dla swego światopoglądu - nikogo z powodu jego sposobu myślenia  czy wyznawanej religii nie wolno prześladować, poniżać ani wyśmiewać  jego poglądów lub obrzędów.
 
PRAWO DO PRYWATNOSCI
Prywatne jest wszystko to, co jest osobiste, zarówno rzeczy, mieszkanie, jak również  sprawy prywatne i rodzinne. Prawo do prywatności  oznacza, ze nikomu nie wolno bez szczególnie uzasadnionych powodów (precyzyjnie przewidzianych w przepisach prawnych) wkraczać w nasze życie i sprawy osobiste.
 
PRAWO DO TAJEMNICY KORESPONDENCJI
Prawo to oznacza, ze każdy człowiek (oczywiście  dziecko tez) może decydować o tym kto przeczyta jego list, pamiętnik czy wiersz. Dorośli mogą zwrócić się do sądu, jeżeli ktoś naruszy to prawo - dzieci podlegają władzy rodzicielskiej wiec w ich imieniu mogą wystąpić rodzice.
 
PRAWO DO NAUKI
W Polsce szkoła podstawowa jest dla wszystkich obowiązkowa i bezpłatna. Prawo do nauki oznacza, ze każdy powinien mieć możliwość uczenia sie tak długo jak chce i pozwalają mu na to jego zdolności i zainteresowania. Państwo ma obowiązek utrzymywać odpowiednia ilość  szkól podstawowych a także tak dużo szkól średnich, żeby każdy kto chce i ma wystarczające umiejętności, mógł uczyć sie w odpowiedniej dla siebie szkole średniej. Państwo powinno tez zapewnić pomoc finansowa uczniom w trudnej sytuacji materialnej, powinno tez dbać o to, by dzieci ucząc sie rozwijały swoja osobowość, uczyły sie szacunku i tolerancji dla innych ludzi różnych kultur i religii, różnych ras i kolorów skóry. Państwo ma także obowiązek zadbać o dostęp każdego dziecka do informacji, czyli wiedzy różnych ludzi, różnie myślących, wiedzy o odkryciach naukowych i zjawiskach - co wpływa na kształtowanie poglądów i postaw. Prawo do informacji oznacza tez, ze państwo ma obowiązek informować wszystkich o działaniach i decyzjach jakie podejmuje.
 
PRAWO DO ZYCIA BEZ PRZEMOCY
Znęcanie sie nad dziećmi jest karane. Prawo zezwala na łagodne karcenie jedynie przez rodziców. Nie wolno tez znęcać sie psychicznie, to znaczy systematycznie dokuczać dziecku, poniżać go, wyśmiewać lub obrażać. Karana jest również przemoc seksualna.
 
PRAWO DO STOWARZYSZANIA SIE
W Polsce wszystkie dzieci mogą należeć do różnych organizacji młodzieżowych, którymi kierują dorośli np. harcerstwo - jeżeli nie maja skończonych 16 lat potrzebna jest zgoda rodziców. Konwencja o Prawach Dziecka mówi, ze dzieci maja prawo stowarzyszać sie wyłącznie w celach pokojowych. Ważna dla każdego ucznia jest możliwość działania w samorządzie szkolnym. Ustawa o Systemie Oświaty art.55 pkt 5 mówi: "Samorząd może przedstawiać radzie szkoły lub placówki, radzie pedagogicznej oraz dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły lub placówki, w szczególności dotyczących realizacji podstawowych praw uczniów, takich jak:
1. prawo do zapoznawania sie z programem nauczania (...)
2. prawo do jawnej i umotywowanej oceny postępów w nauce i zachowaniu
3. prawo do organizacji życia szkolnego (...)
4. prawo do redagowania i wydawania gazety szkolnej
5. prawo do organizowania działalności kulturalnej, sportowej (...)
6. prawo do wyboru nauczyciela-opiekuna samorządu.
 
ZASADA POSZANOWANIA GODNOSCI
Nie można mówić o prawie do godności, gdyż godność po prostu mamy i nikt nie może nam jej dać lub odebrać. Każdy człowiek ma wrodzone poczucie dumy, honoru osobistego - nikt nie lubi być źle traktowany, ponizany, wyśmiewany czy w jakikolwiek sposób obrażany. Każdy człowiek ma prawo do ochrony przed poniżającym i okrutnym traktowaniem, które narusza jego poczucie godności.
 
ZASADA RÓWNOSCI
Ludzie nie rodzą sie lepsi lub gorsi, jako ludzie są równi - co nie znaczy jednakowi. Dlatego podobnie jak w przypadku godności nie mówimy o prawie do równości. Kiedy mowa jest o równym traktowaniu przez prawo to chodzi o jednakowe prawa dla ludzi niezależnie od tego czy są bogaci czy biedni, czarni czy biali, mężczyźni czy kobiety. Prawo do równego traktowania (przez prawo) nie oznacza, ze wszyscy musza mieć takie same uprawnienia. Są sytuacje gdy niektórym ludziom przysługują prawa specjalne, np. ludziom niepełnosprawnym. Uprawnienia te służą wyrównywaniu szans dla tych, którym z różnych względów trudniej jest żyć. Świadomość własnych praw, możliwości i ograniczeń, oraz norm regulujących zachowania ma bardzo duże znaczenie dla społecznego rozwoju dziecka. Uczenie przestrzegania praw innych ludzi i radzenia sobie w sytuacji naruszania praw własnych jest elementem przygotowania do życia w demokratycznym społeczeństwie. Nie będzie rzeczą naganną, jeżeli dzieci naucza sie wymagać od dorosłych respektowania swoich praw, praw przysługujących każdemu człowiekowi, nawet temu małemu.